Gần đây mình đọc thấy các bạn hay hỏi làm thế nào để phân biệt sách thật, sách giả. Thường thì mình nhìn qua hoặc cầm sách lên sẽ cảm nhận được ngay, vì mình mua nhiều rồi mà. Nhưng cũng có đôi khi mình thắc mắc không biết cuốn sách mình đang cầm trên tay có phải sách thật hay không. Lúc ấy thì gần như mình không dám mua luôn, vì như kiểu bị áy náy ấy. Cũng có thể là người bán sẽ bán rẻ hơn thật, nhưng mình thà mua đắt một tí mà chắc chắn là sách thật còn hơn mua rẻ mà không biết chắc nguồn gốc của cuốn sách đó.
Nên cách nhanh nhất mình hay dùng để phân biệt sách thật, sách giả:
⁃ Ai là người bán: nếu là người bán uy tín thì gần như yên tâm luôn, khỏi cần thắc mắc. Ví dụ nhà văn tự gửi link bán sách của mình (cái này ít nhưng cũng có các bạn ạ), Công ty sách Nhã Nam có chuỗi hiệu sách Nhã Nam, nhà xuất bản Kim Đồng có chuỗi nhà sách Kim Đồng v.v. Hoặc các công ty lớn có chế độ hoá đơn chứng từ rõ ràng vì họ không thể bán những cuốn sách không có nguồn gốc, chứng từ vì sẽ bị xử phạt vì hành vi vi phạm pháp luật như Tiki, Fahasa. Những nơi cung cấp sách giả, sách lậu thì liệu có hoá đơn chứng từ? Chắc chắn là không rồi.
⁃ Bìa sách: bìa sách có đẹp không, có in sắc nét không. Các cuốn sách in lậu thường có bìa mờ nhạt. Nhưng cũng có một số trường hợp mình nhìn vào hai cái bìa mà không biết cái nào thật cái nào giả luôn vì nhiều khi họ làm tinh vi lắm, lúc đó thì mình sẽ đọc thử nội dung để soát lỗi chính tả. Có một lần mình đã phát hiện ra lỗi chính tả ngay trên chính trang bìa mà ít ai nhận ra, cái bìa họ làm như sách thật luôn mọi người ạ. Khi nhận ra đó là sách giả thì mình lạnh cả tóc gáy luôn. Sợ quá chạy mất dép!
⁃ Giấy: giấy in có đẹp không
– Gáy: cuốn sách được dán gáy sơ sài hay khâu chỉ cẩn thận
– Giá bán: nên nhìn vào giá bán. Khi người bán đưa ra giá bán, nếu thấy rẻ quá thì ngay lập tức phải đặt dấu hỏi tại sao họ lại bán rẻ vậy. Sách thật mua lẻ tại các cửa hàng do chính các công ty phát hành sách bán thì chỉ được giảm từ 10-20% thôi. Còn sách lậu họ cạnh tranh bằng giá nên nhiều khi người mua sẽ phải giật mình vì giá quá rẻ đấy.
Thử tưởng tượng nếu một người đọc mua sách giả với giá tầm 50% giá bìa, sau đó pass lại thì đúng là sẽ rất rẻ, chỉ tầm 20-30% giá bìa của cuốn sách. Trong khi những người mua sách thật phải mua nguyên giá, hoặc giảm 10-20% tuỳ một số cửa hàng, tất nhiên thi thoảng họ cũng có thể mua được với giá giảm 35, 40, 50% hoặc thậm chí giảm 80-90% nhưng thường rất ít. Phải đợi đến các dịp đặc biệt như phải đến hội chợ sách, hoặc săn flash sale trên các website/app bán sách (ít có), hầu như mình hiếm khi mua theo kiểu này, vì hội sách thì một năm chỉ có 1 lần ở Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh. Còn săn flash sale thì thú thực là mình từng thử vài lần nhưng chưa mua được, có lẽ họ chỉ dành cho một số lượng ít độc giả. Nhiều khi ham giảm nhiều mà mua sẵn để về đọc sau, nhưng kết quả là sách cứ chất đống mà không đọc được. Mua trên các app/web mà cam kết sách thật, giá giảm từ 25% trở lên là có thể coi là mua được giá tốt rồi đó các bạn, nhưng họ chỉ giảm cho một số cuốn thôi, vì đó là chính sách bán hàng/marketing của họ để khuyến khích khách hàng mua thêm các cuốn khác hoặc sau này sẽ còn quay trở lại mua hàng.
Vậy nên gợi ý của mình là:
⁃ Tuyệt đối không mua sách ở những nơi chuyên bán sách giả, sách lậu. Ở Hà Nội có những chỗ bán sách mà hồi sinh viên mình nghe các chị bảo qua đó mua đi, rẻ lắm, thậm chí được giảm tới 50% nên qua mua. Sau này mua ở đó vài quyển rồi mới biết đó là sách giả với chất lượng in kém, nhiều lỗi, xâm phạm bản quyền tác giả, từ khi biết điều đó mình không bao giờ đến những chỗ đó mua sách nữa. Nhất định phải tìm bằng được chỗ bán sách thật, còn không thì không mua. Vì đã biết sách giả mà vẫn mua thì không khác gì tiếp tay cho ăn cắp cả. Những cuốn đã mua rồi thì hủy nó đi chứ đừng tiếp tục bán/cho người khác, thà cho nó bị nghiến để nó có thể được tái sinh làm một cuốn sách thật xinh đẹp còn hơn.
⁃ Cách tốt nhất là tìm những địa chỉ uy tín để mua. Bạn xem trên sách xem tác giả là ai, công ty nào phát hành, nhà xuất bản nào, rồi liên hệ với đó để mua. Hoặc tìm các nhà phân phối uy tín, có cam kết sách thật. Hoặc mua ở những tiệm sách nhỏ thì bạn cần tìm địa chỉ tin cậy, xem họ nhập sách từ nguồn nào. Nếu mua sách pass thì hỏi xem họ mua ở đâu. Nhiều khi ngay cả chính người mua cũng không biết họ mua phải sách lậu, sách giả.
Hồi mình mở hiệu sách cũng bán tín bán nghi không biết tìm mua ở mối nào mới được sách thật 100%, mình sợ qua nhiều cầu rồi sẽ có rủi ro sách bị trà trộn, nên mình đã phải trực tiếp liên hệ với từng công ty sách và làm việc với họ để đảm bảo 100% đầu sách một khi đã vào hiệu sách của mình thì phải là sách thật. Và thú thực là chi phí nhập cũng cao chứ không có giá rẻ giật mình hay flash sale đâu các bạn ạ. Trừ phi mình phải bán nguyên giá hoặc trừ phần trăm rất ít thì mới có lãi để trang trải cho các chi phí như thuê cửa hàng, thuê nhân viên, điện, phí bảo trì v.v. Có thể một số địa chỉ uy tín với số lượng bán ra nhiều sẽ có flash sale nhưng bạn phải mất thời gian canh sale mà chờ thời gian đó thì bạn đã đọc xong cuốn sách và tận hưởng lợi ích do nó mang lại rồi cũng nên.
⁃ Cách nữa là bạn trực tiếp cầm quyển sách lên và cảm nhận. Sách lậu, sách giả thường có chất lượng in kém. Bìa sách mờ nhạt, nội dung bên trong nhiều lỗi chính tả, in xộc xệch vì đó là đồ đi lấy một cách lén lút chứ không có bản quyền, xin phép tác giả đàng hoàng.
Vậy thì nếu muốn đọc sách thật với chi phí tiết kiệm thì nên làm thế nào?
– Đến thư viện: bạn sẽ mất thời gian, chi phí di chuyển, và phải nhớ canh thời gian để còn trả sách thư viện đúng hạn, hơn nữa không phải sách ở thư viện lúc nào cũng có sẵn cuốn bạn cần. Bù lại thì gần như miễn phí.
– Canh sale hoặc đến hội chợ sách, các buổi giới thiệu sách, sự kiện ra mắt: cái này thì bạn sẽ mua được sách thật với giá cực ưu đãi, có khi lên tới 50%, nhưng bạn phải chớp được cơ hội: nhìn thấy mua luôn, hoặc phải đến hội chợ, tham gia sự kiện.
– Đến mua tại các nhà sách của các công ty sách: ví dụ sách của Nhã Nam thì mua ở nhà sách Nhã Nam (sẽ được giảm tầm 20%), sách của Thái Hà books thì mua của nhà sách công ty Thái Hà (được giảm 20%, hình như họ để tên là nhà sách Bản Quyền), sách của Kim Đồng thì mua ở hiệu sách Kim Đồng (ở đây chỉ được giảm 10% thôi nhưng mình thấy cũng ok vì họ để giá sách niêm yết cũng đã khá hợp lý rồi) v.v. Bạn cứ đến phố sách ở Lý Thường Kiệt (Hà Nội) là thấy ngay một loạt các nhà sách của công ty sách tụ tập hết ở đây. Ở Sài Gòn cũng có phố sách mình đi qua một lần mà quên mất tên.
– Mua tại các hiệu sách uy tín: mình chưa mua sách ở hiệu sách Fahasa bao giờ (hiệu sách thật chứ không phải website hay app nhé mọi người), nhưng nghe chị mình bảo họ để nguyên giá (cái này mình nghĩ cũng hợp lý thôi vì họ phải trang trải nhiều chi phí như thuê cửa hàng, thuê nhân viên, mà nhiều khi bán nguyên giá cũng chẳng đủ chi trả các bạn ạ, một lần mình đọc là nhà sách Fahasa bị báo lỗ nhiều năm rồi, không hiểu sao họ vẫn duy trì được), nhưng mua ở hiệu sách Fahasa là uy tín rồi. Còn một hiệu sách nữa dạo trước mình hay lui tới ở Hà Nội là nhà sách Cá Chép của công ty Đông A. Ôi, nhà sách đẹp lắm, giá bán họ để giảm 10% còn những sách của Đông A thì giảm nhiều hơn, nhưng mà hình như cũng không duy trì được nên họ đã đóng cửa vào mùa hè năm 2022. Chị bạn mình bảo: em ơi, không có hiệu sách Cá Chép thì sau này sẽ có hiệu sách Cá Hồi, nhưng mình vẫn thấy buồn, vì mất một địa điểm mua sách đẹp ở Hà Nội. Ở đây còn có bán loại sổ Planner đẹp do Đông A thiết kế riêng, mà giờ chẳng mua được nữa.
– Một trong những cách để tiết kiệm chi phí mua sách mà vẫn mua được sách thật mà không phải canh sale là mua từ những người pass sách. Nhưng lưu ý là chỉ nên tìm những người đọc chân chính chỉ mua sách thật, đọc xong họ pass lại thì OK. Giá pass do người bán quyết định, nếu đắt hơn một chút, nhưng bù lại đúng là sách thật thì vẫn nên mua hơn là những người pass siêu rẻ nhưng lại không rõ nguồn gốc.
Cầm quyển sách thật và quyển sách giả lên sẽ có hai cảm nhận khác nhau. Mua sách thật, đắt hơn một chút nhưng bù lại bạn sẽ có ý thức đọc và mua một cách có chọn lọc hơn, khi đọc nhiều, mua nhiều bạn sẽ biết được cuốn sách nào là cuốn sách hay. Như họa sĩ Bùi Xuân Phái từng nói: Thời buổi này vàng thau lẫn lộn, hãy đi xem tranh nhiều, xem kỹ rồi sẽ biết thế nào là tranh đẹp. Mình nghĩ điều đó cũng đúng với sách. Nhiều khi tình cờ gặp được cuốn sách hay, thấy thích là mua luôn vì không phải cuốn sách nào cũng được tái bản (do nhiều nguyên nhân lắm), một khi bạn đã để lỡ mất thì khó có cơ hội mua lại. Đắt một chút nhưng nội dung cuốn sách hay, đỡ tốn thời gian đắn đo, chi phí đi lại thì cũng worth the money – đáng đồng tiền bát gạo ấy chứ!
Chúc các bạn sẽ là những người đọc chân chính và thông minh!
Bài viết được thực hiện bởi Sweet Fiction